Οι ομάδες παίρνουν κακές αποφάσεις υπό πίεση γιατί το στρες περιορίζει την εστίαση, αυξάνει το νοητικό φορτίο και δυσχεραίνει την κατανόηση της κατάστασης.
Όταν η πίεση αυξάνεται, τα μέλη της ομάδας βλέπουν λιγότερα, μιλούν λιγότερο και βασίζονται περισσότερο σε υποθέσεις.
Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη ικανοτήτων.
Είναι ο τρόπος που αλλάζει η σκέψη όταν τα πράγματα δυσκολεύουν.
Εξηγείται αναλυτικά στο The Decision Layer. Οι Δεξιότητες που Λείπουν απ’ τους Ηγέτες του 21ου Αιώνα
Τι αλλάζει στη λήψη αποφάσεων όταν υπάρχει πίεση
Σε κανονικές συνθήκες, οι ομάδες λειτουργούν σχετικά ομαλά.
Όταν όμως υπάρχει πίεση, συμβαίνουν τρία βασικά πράγματα.
1. Η προσοχή στενεύει
Το στρες κάνει τους ανθρώπους να επικεντρώνονται μόνο σε ό,τι φαίνεται επείγον.
Μικρές ενδείξεις, ασυνέπειες ή προειδοποιητικά σημάδια αγνοούνται.
Οι ομάδες δεν χάνουν πληροφορίες επειδή δεν προσπαθούν.
Τις χάνουν επειδή ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει όρια υπό πίεση.
2. Το νοητικό φορτίο αυξάνεται
Όσο αυξάνεται η πολυπλοκότητα, τόσο δυσκολότερο γίνεται να σκεφτούμε καθαρά.
Τότε οι άνθρωποι
- απλοποιούν υπερβολικά
- θεωρούν ότι οι άλλοι το έχουν καταλάβει
- βασίζονται σε παλιές συνήθειες
- εμπιστεύονται υπερβολικά τη γνώμη των πιο δυνατών φωνών
Οι αποφάσεις φαίνονται γρήγορες, αλλά γίνονται λιγότερο σωστές.
3. Χάνεται η κοινή εικόνα της κατάστασης
Κάθε μέλος της ομάδας βλέπει μόνο ένα κομμάτι της πραγματικότητας.
Υπό πίεση, αυτά τα κομμάτια δεν ενώνονται.
Πληροφορίες μένουν
- ανείπωτες (δεν ήθελα να διακόψω)
- ανεξέλεγκτες (υπέθεσα ότι το ξέρουν)
- αδιόρθωτες (δεν ήταν η στιγμή)
Η ομάδα δεν αποτυγχάνει επειδή δεν συνεργάζεται.
Αποτυγχάνει επειδή δεν σκέφτεται μαζί.
Γιατί οι έξυπνες ομάδες χάνουν τα προειδοποιητικά σημάδια
Οι ομάδες δεν χάνουν σήματα επειδή δεν έχουν δεδομένα.
Τα χάνουν επειδή
- το στρες μειώνει την περιέργεια
- η ιεραρχία αποθαρρύνει τις παρεμβάσεις
- η ταχύτητα τιμωρεί την αμφιβολία
- τα συναισθήματα δεν λέγονται ανοιχτά
Όταν το πρόβλημα γίνει ορατό, συνήθως είναι ήδη αργά.
Αυτό δεν είναι αποτυχία στρατηγικής.
Είναι αποτυχία αντίληψης.
Γιατί η εμπειρία δεν αρκεί
Η εμπειρία βοηθά μόνο όταν οι συνθήκες είναι γνώριμες.
Υπό πίεση
- η παλιά επιτυχία δημιουργεί υπερβολική σιγουριά
- τα ίδια μοτίβα εφαρμόζονται μηχανικά
- τα νέα σημάδια θεωρούνται «θόρυβος»
Παράδοξα, οι πολύ έμπειρες ομάδες μπορεί να είναι πιο ευάλωτες.
Το αόρατο επίπεδο όπου χαλάνε οι αποφάσεις
Τα περισσότερα μοντέλα ηγεσίας εστιάζουν σε:
- στρατηγική
- ρόλους
- διαδικασίες
- εξουσία
Όμως οι αποφάσεις δεν χαλάνε εκεί.
Χαλάνε στα μικρά, αόρατα στιγμιότυπα
- όταν κάποιος βλέπει κάτι αλλά διστάζει να μιλήσει
- όταν μια υπόθεση δεν αμφισβητείται
- όταν μια ερώτηση δεν γίνεται
Αυτό το αόρατο επίπεδο όπου συναντιούνται η αντίληψη, το συναίσθημα και ο συντονισμός, είναι αυτό που ονομάζω The ecision Layer.
Για το πλήρες λεξιλόγιο των εννοιών και των ορισμών, δες το The Decision Layer Lexicon.
Πώς αποφασίζουν καλύτερα οι ομάδες υψηλής απόδοσης
Οι ομάδες υψηλής απόδοσης δεν εξαλείφουν την πίεση.
Αλλάζουν τον τρόπο που λειτουργούν μέσα σε αυτήν.
Συνήθως
- διαμοιράζουν συνειδητά την προσοχή
- ενθαρρύνουν την έγκαιρη παρέμβαση
- μιλούν ανοιχτά για αβεβαιότητα
- διαχειρίζονται το συναίσθημα χωρίς να το αγνοούν
- βλέπουν τα λάθη ως πληροφορία
Έτσι διατηρούν καθαρή σκέψη όταν τα πράγματα δυσκολεύουν.
Γιατί το πρόβλημα επαναλαμβάνεται στους οργανισμούς
Οι οργανισμοί επενδύουν σε
- εργαλεία
- συστήματα
- αναφορές
- εκπαιδεύσεις
Όμως τα ίδια λάθη συνεχίζουν.
Γιατί;
Επειδή τα εργαλεία δεν διορθώνουν την αντίληψη.
Και η εκπαίδευση σπάνια γίνεται σε συνθήκες πίεσης.
Αν οι ομάδες δεν μάθουν να παρατηρούν τον τρόπο που αποφασίζουν την ώρα που αποφασίζουν, τα λάθη θα επαναλαμβάνονται.
Τελικές σκέψεις
Οι ομάδες δεν αποτυγχάνουν επειδή δεν ξέρουν τι να κάνουν.
Αποτυγχάνουν επειδή η πίεση αλλάζει τον τρόπο που βλέπουν.
Όταν η αντίληψη θολώνει, η κρίση ακολουθεί.
Η κατανόηση και η εκπαίδευση αυτού του αόρατου επιπέδου είναι αυτό που ξεχωρίζει τις ομάδες που «σπάνε» από εκείνες που παραμένουν καθαρές και αποτελεσματικές όταν έχει σημασία.
Δες περισσότερα στο άρθρο Κατανόηση του Decision Layer. Ορισμός, Στοιχεία και Γιατί το Χρειάζονται οι Ηγέτες
